De ANWB Vijfheerenlanden fietsroute

Doorkomstplaatsen (routekaartje onderaan dit blog)
De Meern – De Meern Oudenrijn – Nieuwegein – Vianen – Hagestein – Hei- en Boeicop – Overboeicop – Overheicop – Schoonrewoerd – Leerdam – Oosterwijk – Kedichem – Nieuwland – Scheepjesbrug – Meerkerk – Sluis – Achthoven – Lexmond – Kortenhoeven – Vianen – Het Klaphek – IJsselstein – Knollemanshoek – Achthoven Oost – De Meern
Solo. 92,68 km in 4:43:19; AvS: 19,62 km/u.
Perioden met zon. 8,3 – 8,3o. ZW kracht 2 – WZW kracht 1.

Fotoalbum →

(aanklikken in dit blog van een foto resulteert in een vergroting)

Er zijn diverse routes die de naam “Vijfheerenlanden fietsroute” dragen. Een aantal ervan is geënt op knooppunten. De Vijfheerenlanden fietsroute die in dit blog wordt besproken, is de door de ANWB en de VVV Zuid-Holland Zuid bewegwijzerde fietsroute.
Met een lengte van 61 kilometer is de ANWB Vijfheerenlanden fietsroute een van de langere bewegwijzerde fietsroutes in Nederland. De route volgt de omtrek van de Vijfheerenlanden, een gebied in Midden-Nederland dat in het noorden begrensd wordt door de Lek, in het zuiden door de Linge, in het oosten door de Diefdijk en in het westen door de Zederik (ook wel Zouwe genoemd) en het Merwedekanaal.
De naam “Vijfheerenlanden” is ontleend aan de heren van Arkel, Everdingen, Hagestein, Ter Leede (Leerdam) en Vianen. In 1284 gingen zij gezamenlijk de wateroverlast vanuit de Gelderse Betuwe bestrijden. In de loop der eeuwen heeft de wateroverlast haar sporen nagelaten in de Vijfheerenlanden in de vorm van “wielen” (diepe buitendijkse plassen, ontstaan na een dijkdoorbraak) langs de Diefdijk en de Linge. Vanaf de dijken waarover de Vijfheerenlanden fietsroute loopt, zijn er de nodige te zien, niet zelden tamelijk groot.

Diversiteit aan landschappen
De ANWB Vijfheerenlanden fietsroute route loopt door verschillende landschappen zoals uiterwaarden en boomgaarden langs de Lek en de Linge, bossen en grienden bij Hei- en Boeicop, weilanden bij Hagestein en Nieuwland en rietlanden bij Meerkerk. Ook zijn er de dijkdorpjes langs de Lingedijk zoals Oosterwijk en Kedichem en oude stadskernen zoals die van Leerdam en Vianen.
De Vijfheerenlanden fietsroute loopt over voor het merendeel geasfalteerde wegen en een enkele klinkerweg. Vrijwel alle wegen en weggetjes zijn goed begaanbaar, ook voor de sportieve fietser.

Bewegwijzering
De ANWB Vijfheerenlanden fietsroute is bewegwijzerd met zeskante routebordjes waarop in het groen de naam van de fietsroute is vermeld, rechts een toerfietser en links het logo van de VVV Zuid-Holland Zuid: een sloot met daarlangs een boerderij, een wilg en een molen.
Net als de meeste bewegwijzerde ANWB fietsroutes loopt de Vijfheerenlanden fietsroute rechtsom. Door deze richting hoeven fietsers niet vaak linksaf te slaan en zo de weg over te steken. Dit komt de verkeersveiligheid ten goede.
Op twee punten kan de ANWB Vijfheerenlanden fietsroute worden ingekort: in Hei- en Boeicop op de kruising van de Nieuweweg met de Hei- en Boeicopseweg, en in Meerkerk voorbij de Meerkerksebrug. De routeverkortingen zijn met bordjes aangegeven.
In Schoonrewoerd, Leerdam en Nieuwland ontbraken wegwijzers. Hopelijk wordt dit in de nabije toekomst hersteld.
In Schoonrewoerd staat bij het kruispunt van de Overheicop en de Dorpsstraat geen rechtdoor-bordje naar de Kerkstraat. Op dit soort bewegwijzerde routes worden normaal gesproken de afslagen bewegwijzerd maar op dit kruispunt rijst twijfel welke richting moet worden gevolgd.
Na een paar honderd meter maakt de Kerkstraat een scherpe bocht naar links. Vóór deze bocht ontbreekt een routebordje met de aanwijzing rechtsaf te slaan, een smalle weg in die langs een boerderij loopt en uitkomt op een nog smaller, naamloos fietspad (waar wel weer een routebordje staat). Dit fietspad voert langs het Wiel van Bassa naar de Diefdijk. Aan het eind ervan moet over een meter of vijftig vrij steil geklommen worden om op de Diefdijk te komen.
In Leerdam ontbreekt bij het naderen van het centrum een routebordje, waardoor de doorsteek door het centrum wordt bemoeilijkt. Het makkelijkste is door de Kerkstraat te rijden en de rotonde bij de Westwal over te steken om eenmaal op de Lingedijk de route te vervolgen.
Nieuwland is de derde plaats waarin de bewegwijzering het af laat weten. Aan het einde van de Smalzijde ontbreekt een routebordje met de aanwijzing linksaf te slaan. De route loopt van hieraf naar het Merwedekanaal om pal ervoor rechtsaf naar Meerkerk te gaan. Wie op het genoemde punt rechtsaf slaat en de wegwijzers naar Meerkerk volgt, komt door leuk landbouwgebied bij het buurtschap Weverwijk en kan dwarrelend en wel zijn of haar weg naar Meerkerk vervolgen.

Wandelroutes
Een aantal natuur- en landschapsverenigingen hebben delen van hun gebieden in de Vijfheerenlanden opengesteld voor wandelingen, bijvoorbeeld langs de Diefdijk. Hierdoor is het mogelijk de fietstocht met een wandeltocht te combineren. De beginpunten van de wandelroutes zijn met bordjes aangegeven.

Aansluitende ANWB-fietsroutes
In de Alblasserwaard en de Vijfheerenlanden zijn er nog veel bewegwijzerde ANWB-fietsroutes die als het ware een netwerk vormen, waarvan delen gecombineerd kunnen worden tot een langere fietstocht.
Vanuit de ANWB Vijfheerenlanden fietsroute is er aansluiting op twee andere, bewegwijzerde ANWB-fietsroutes. Komende uit Kedichem is er aan het einde van de Achterdijk aansluiting op de Giessen-Merwede route, die door de omgeving van Gorinchem voert. In Sluis is er aansluiting op de Ooievaarsroute, die door de omgeving van Groot Ammers voert, waar het ooievaarsdorp “Het Liesveld” is gevestigd.

De tocht van vandaag
Evenals op 13 juli van dit jaar was de Lekdijk bij Vianen het startpunt van de tocht van vandaag. Toen steeg de middagtemperatuur boven de twintig graden. Vandaag kwam de temperatuur, ondanks de soms wolkenloze hemel waarin de zon vrij spel had, niet boven de tien graden uit.
De afgelopen dagen had het bij tijd en wijlen overvloedig geregend. In sommige weilanden waren grote waterplassen te zien, alsof het afwateren problemen gaf. De stuwen bij Hagestein stonden wagenwijd open.
Vóór Everdingen rechtsaf en na een korte afdaling langs de plas van recreatiegebied Everstein gefietst. Door de kaalheid van bomen en struiken is in deze tijd van het jaar goed te zien hoe groot die plas is.

Hei- en Boeicop: de griendlanden

Kostverlorenweg, richting Hei- en Boeicop

De hervormde kerk van Hagestein waarlangs de route voert, staat op een heuveltje. Een voorzorgsmaatregel tegen overstromingen.
Na Hagestein voert de route langs niet al te grote  weilanden, tot aan de Autenasekade, waarlangs rijen bomen staan. Rechtsaf, het viaduct over de A2 over en dan linksaf, de Kostverlorenweg in. Een mooi gebied met griendpercelen en smalle weggetjes waarlangs knotwilgen staan. Veel bedrijvigheid was er niet. In de weilanden liep een enkele schaapskudde of groepjes paarden. Nergens melkvee te bekennen. Vanwege de frisse temperatuur zal het melkvee wel op stal staan.
Op sommige plaatsen waren mensen bezig wilgen te knotten. De wilgentakken lagen soms over de weg op een tamelijk onhandige manier. Valpartijen bleven gelukkig uit.
De laagstamboomgaarden rond Hei- en Boeicop hadden een dor-gouden kleur. De bomen droegen nog wel blad, maar al het fruit was geplukt. Een enkele keer stond er een zelfbedieningskraampje langs de weg waarin appels te koop werden aangeboden.
Door het heldere weer waren de uitzichten vanaf de Diefdijk ronduit spectaculair, mijlenver. Ook hier veel water in de weilanden.

Leerdam: De Oude Horn

Leerdam: De Oude Horn

In Leerdam genoten van de aanblik van het uit 1857 daterende stoomgemaal De Oude Horn, dat overtollig water loosde op de Linge. Aan het eind van de achttiende eeuw maakte het sluizencomplex bij dit gemaal deel uit van de Oude Hollandse Waterlinie. Tegenwoordig biedt De Oude Horn onderdak aan een ambachtelijke glasblazerij.
De Oude Horn en het sluizencomplex zijn vorig jaar grondig opgeknapt en vormen nu een stralend middelpunt aan de rand van Leerdam, ook in deze tijd van het jaar.
Het centrum van Leerdam herbergt tal van goede eetgelegenheden. Vandaag geluncht bij Grandcafé M’n Moeder, een groot, sfeervol bruin café met een gevarieerde menukaart, smakelijk bereide maaltijden en een vlotte bediening. Ik hield het bij een uitsmijter ham en koffie.
Voldaan en wel de Lingedijk opgezocht richting Oosterwijk, langs een roestig anker en een dito metalen vlag met inscriptie ter herinnering aan de Leerdam, een stoomschip dat, varend naar New York, slechts een kort leven was beschoren. Rechts, aan de voet van de Lingedijk, regelmatig boerderijen en verder zicht op weiland. Links was het land tussen de dijk en de Linge vaak vol met griendhout of riet. Een groep ganzen maakte veel lawaai. Verder was het alom stil en was er nauwelijks verkeer.

Kedichem: wiel

Kedichem: wiel

Vlak voor Kedichem halt gehouden en genoten van het uitzicht over een klein wiel. Een groepje eenden had er hun verblijf gekozen en in de verte graasden paarden.
Voorbij Kedichem rechtsaf, de dijk af en het weidegebied in. Zo besloten als het landschap langs de dijk oogde, zo weids oogde het nu. Wat een verandering! Weids, maar niet kaal en eindeloos zoals in Flevoland en sommige delen van Noord-Holland.
De wind, die tot dan toe koud en kil tegen me in woei waardoor het fietsen nogal zwaar viel, gaf me nu een zetje in de rug. Over de Smalzijde naar Nieuwland. Me de routekaart herinnerend, linksaf naar het Merwedekanaal en vandaaruit naar Meerkerk. De wieken van de Bonkmolen stonden in korte rust. Een medewerker van molenmakerij De Gelder was bezig nieuwe heklatten te steken. Malen was er dus niet bij.
Voorbij Meerkerk maakte het weidelandschap plaats voor rietlanden. Graag had ik een foto gemaakt van rietwerkers die een plaggenhut bouwden. De langzamerhand kil wordende wind hield me, in combinatie met de toenemende bewolking, tegen.
Fietsend langs de Lek, klaarde het langzamerhand weer op. Rechts van mij kale laagstamboomgaarden, links uiterwaarden. Sommige delen van de uiterwaarden waren ondergelopen, andere waren kaal vanwege de geoogste gewassen. In een waterrijk deel hadden ganzen zich verzameld, voorafgaand aan hun overwinteringstrektocht.

Vianen: Schotse Hooglanders in Nederlands laagland

Middelwaard: Schotse Hooglanders in Nederlands laagland

Hooglanders in het lage land
In de Middelwaard, in de buurt van de Jan Blanken Brug, liep er weer, net als in andere jaren, een kudde Schotse Hooglanders. De Middelwaard wordt beheerd door Stichting Het Utrechts Landschap. In het begin van dit jaar zag het ernaar uit dat de Schotse Hooglanders niet langer meer mochten grazen in de Middelwaard, omdat zij de vegetatie teveel zouden aantasten. Nu is er voor de duur van een jaar een tussenoplossing gevonden, waarbij in het voorjaar het graasgebied van de runderen beperkt wordt. De eigenaar van de kudde is blij met deze ontwikkeling.

Na bij de Jan Blanken Brug op mijn kilometerteller te hebben gezien dat het aantal afgelegde kilometers van de Vijfheerenlanden fietsroute conform de opgave 61 kilometer was, de Lek overgestoken en langs buurtschap Het Klaphek naar IJsselstein gereden en daarna naar huis, terugkijkend op een soms kille, maar fantastische tocht, terwijl een spreeuwenzwerm op zoek was naar een onderkomen voor de nacht.

De Meern, 13 november 2013
Theo van Berkel

Fotoalbum →

Routekaartje
Zie ook:
TOP fietsroute “Kijk vanaf de Dijk” (Vianen – Leerdam – Arkel – Meerkerk- Vianen, 79 km)

Routekaart Vijfheerenlanden fietsroute

Routekaart ANWB Vijfheerenlanden fietsroute

Advertenties

Over Theo van Berkel

Enthousiast toerfietser die tijdens zijn tochten graag foto's maakt van landschappen, boerderijen en molens en die grappige situaties beschrijft die zich onderweg voordoen.
Dit bericht werd geplaatst in Fietstochten, Fotografie en getagged met , , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s