Stroomafwaarts langs de IJssel (Arnhem – Brummen – Zutphen – Deventer – Zwolle, 102 km)

Doorkomstplaatsen (routekaartje onderaan dit blog)
Arnhem – Velp – Rheden – De Steeg – Ellecom – Dieren – Spankeren – Leuvenheim – Brummen – Bronckhorst – Wichmond – Vierakker – Zutphen – Empe – Voorst – Gietelo – Bussloo – Wilp – Steenenkamer – Deventer – Terwolde – Welsum – Marle – Wapenveld – Hattem – Zwolle
Solo. 102,79 km in 4:41:53; AvS: 21,88 km/u.
Zonnig, toenemend sluierbewolking. 11,2 – 20 – 18,6o. ZO kracht 2.

Fotoalbum →

(aanklikken in dit blog van een foto resulteert in een vergroting)

Een oud idee
Het idee voor een fietstocht van Arnhem naar Zwolle dateert uit september 2013. Mijn fietsmaat had toen een Spoordeel-dagkaart voor twee personen gekocht, inclusief koffie en gebak in La Place. Met behulp van een routeplanner had ik een route van Arnhem naar Zwolle uitgeknoopt.
Daags voorafgaand aan de tocht bleek dat de La Place restaurants die we op 22 september 2013 wilden aandoen, gesloten waren. Een door mijn fietsmaat uitgeknoopte alternatieve route verdween op mysterieuze wijze van haar laptop en als klap op de vuurpijl sloeg het weer om. Geen zonneschijn maar grauwigheid. We gingen met de fietsen in de auto naar Lunteren voor een door mijn fietsmaat op die zondagochtend uitgeknoopte fietstocht, waaraan ze de naam “Veluwe zonder taart” had gegeven.

zomertijd_2Zwartrijden
In de afgelopen nacht was de zomertijd ingegaan, zodat het langer licht zou blijven. Zonnig weer met wat sluierbewolking in het vooruitzicht en een middagtemperatuur van 20 graden. Een mooie gelegenheid om alsnog van Arnhem naar Zwolle te fietsen. Alleen, want mijn fietsmaat is met haar partner op vakantie in Zuid-Spanje.
Een maand geleden twee e-dagkaarten gekocht in mijn hoedanigheid van Dal-Voordeel reiziger. Tijd om één ervan te verzilveren. Op de NS-website kon de vertrekoptie “vandaag” niet worden aangeklikt. Wel de opties “morgen” en “andere datum”. Ik kon me niet voorstellen dat het e-ticket pas vanaf morgen geldig zou zijn. Bovendien moest ik morgen werken en zou er van fietsen dan niets komen. De optie “andere datum” aangeklikt en 30 maart 2014 ingevuld, de datum van vandaag, waarna het e-ticket keurig en wel uit de printer tevoorschijn kwam.
Potentieel zwartrijdend met de trein naar Arnhem. Vanuit de trein zicht op de werkzaamheden langs het spoor ten behoeve van de sneltram naar De Uithof. Bij Odijk was een clubtocht aan de gang; ik zag een groot peloton in rood jack gestoken fietsers. In de bossen bij Wolfheze was men bezig met een off-road fietsevenement. Goed fietsweer!

LF4Eieren voor mijn geld
Evenals Utrecht Centraal wordt ook het station van Arnhem grondig verbouwd. De perrons zijn uitermate fraai. Het voorplein is nog één grote bouwput. Langs Musis Sacrum en evenwijdig aan de van Monopoly bekende Steenstraat richting Velp, deinend over de heuvelachtige Velperweg, het militaire rusthuis Bronbeek passerend.
Volgens plan moest ik de LF4a volgen. Vanwege een mogelijke gang over de Zijpenberg en de Posbank leek me dat te gewaagd en bleef ik de Hoofdstraat volgen richting Brummen. Bij De Steeg, ruim voorbij de afslag naar de Posbank, sloeg ik linksaf richting Laag Soeren om door een stukje Veluwezoom te rijden. Het werd echter venijnig klimmen, zodat ik rechtsomkeert maakte en terugging naar de Hoofdstraat, die overging in de Middachterallee.

Spankeren: Gelderse Toren

Spankeren: Gelderse Toren

De Gelderse Toren
Deze streek is de streek van kastelen en landgoederen. Ik zag er echter niet al teveel en had geen gelegenheid kasteel Middachten, waar ik langs kwam, met een bezoek te vereren. Daarvoor was de tijd te krap.
Voorbij Spankeren van de weg af om een foto te maken van de Gelderse Toren. Op de plaats waar deze toren staat, stond reeds in de elfde eeuw een kasteel. De fundamenten van de toren dateren uit de dertiende eeuw. In de zestiende eeuw werd de toren afgebroken. Op de fundamenten werd een nieuwe toren gebouwd. De gaandeweg bouwvallige staat leidde er aan het einde van de negentiende eeuw toe dat de toren tot aan de eerste verdieping werd afgebroken en er een nieuw bovendeel op werd gebouwd, in neogotische stijl. De staat waarin de toren nu verkeert is die van het eind van de negentiende eeuw.

Veer Brummen - Bronckhorst

Veer Brummen – Bronckhorst

Toeclips, klikpedalen en hybride pedalen
In Brummen rechtsaf. Ik had genoeg van de provinciale weg en wilde wat van het land zien.
Met het Bronckhorsterveer de IJssel overgestoken. Het was erg druk. Veel toer- en racefietsers, genietend van het mooie weer. In gesprek geraakt met een echtpaar waarvan de man op een racefiets reed en de vrouw op een hybride Gazelle met Wellgo-pedalen met schroefjes in plaats van toeclips (zoals ik die heb) of een kliksysteem. Op mijn vraag of het met die pedalen prettig fietsen was, antwoordde ze dat ze er nog niet zo vaak mee gefietst had en er nog niet zoveel over kon zeggen. Haar man des te meer. Hij vertelde dat de pedalen op de fiets van zijn vrouw cliploze pedalen waren, erg geschikt om ermee in de heuvels te fietsen. Zelf had hij naar zijn zeggen pedalen met toeclips. Een snelle blik leerde mij dat hij klikpedalen had. Ach, wat maakt het uit. Gezelligheid kent geen tijd.

Via Wichmond naar Zutphen
Bronckhorst, vlakbij de pont, is een klein dorpje met smalle straatjes en dicht op elkaar staande huizen. In Bronckhorst is het Dickens-museum gehuisvest. Het ontbrak me aan tijd er een bezoek aan te brengen.
Na een korte wandeling door de dorpskern koers gezet naar Zutphen op geleide van knooppunten. Een mooie overzichtsfoto van het dorp was helaas niet mogelijk. Over de Bakerwaardseweg gefietst. Erg landelijk en rustig. Op de N314, de knooppunten volgend, rechtsaf, de Broekweg op. De contouren van Zutphen verdwenen, om plaats te maken voor weilanden en bosgebied waarin veel houtkap had plaatsgevonden. Ik kwam in Wichmond uit en moest westwaarts rijden richting Zutphen. De weg voerde langs het dorp Vierakker, dat vanuit archeologisch oogpunt erg interessant is. Tijdens opgravingen is een huisplattegrond blootgelegd, daterend uit de IJzertijd (800 – 12 v.Chr).
Na enkele kilometers kwam ik weer op de N314 uit om snel de IJsseloever op te zoeken richting Zutphen. Her en der langs de IJssel staan ooievaarshorsten. Tot mijn verbazing waren ze vrijwel alle bewoond. In veel horsten waren ook jongen. Niet alleen hier bij Zutphen, maar ook verder stroomafwaarts langs de IJssel, in tegenstelling tot het westen van Nederland, waarin veel onbewoonde horsten staan. Zou er langs de IJssel zoveel voedsel zijn? vroeg ik me af.

Zutphen: Wijnhuistoren

Zutphen: Wijnhuistoren

Eén broodje…
Door de lus over Wichmond kwam ik pas om half drie, na 44 kilometer, aan in Zutphen over onder andere de Laan van Eme, waar het clubhuis van ETP Zutphen staat, vanwaaruit mijn fietsmaat en ik in juni 2011 de Montferlandtocht hadden gefietst. Het centrum opgezocht en de Walburgiskerk bewonderd, waarvan het oudste deel uit de elfde eeuw dateert.
Op zoek naar een eetgelegenheid belandde ik op de Groenmarkt, waar een biologisch evenement gaande was. Aan weerszijden van de Groenmarkt een rij kraampjes met allerlei biologische producten.
Vlakbij de Wijnhuistoren neergestreken. Bij een kraampje een broodje biologische beenham besteld, die “slow cooked” was. Warme beenham, zo bleek, en dit enkele broodje was genoeg voor de resterende 60 kilometer.

Voorst: campingboerderij De Adelaar

Voorst: campingboerderij De Adelaar

Langs de IJssel
Voldaan en wel de IJsselbrug over, op zoek naar de westelijke IJsseloever. Na afloop in mei 2012 van de Sallandse Heuvelentocht was ik over de oostelijke IJsseloever naar Zwolle gefietst. Qua landschap viel dat erg tegen. Omdat het fietspad waarover ik fietste langs de voet van de IJsseldijk liep, was er van de IJssel niets te zien. Op gezette tijden voerde de LF3-Hanzeroute landinwaarts zonder dat dat aantrekkelijk was. Vandaag zou het anders zijn!
De eerste kilometers naar Voorst over de N345 beloofden niet veel goeds: kaal landschap, geen IJssel. Ter hoogte van Empe werd het landschap gevarieerder en doemde een ongeëlectrificeerd spoorlijntje op. Hier zou een stoomtrein op zijn plaats geweest zijn.
Voorbij Voorst een fotostop gehouden bij campingboerderij De Adelaar, een prachtige boerderij met een markante gevel. Tegenover de boerderij was in de gevel van een huis een witte wegwijzer-gevelsteen gemetseld, net als in de gevel van een huis aan de provinciale weg in Terschuur.

Steenenkamer: landgoed met ooievaarshorst

Steenenkamer: landgoed met ooievaarshorst

Vanaf Wilp kreeg ik zicht op de IJssel. Langzaam veranderde het landschap links van mij. De randen van de Veluwe doemden op. Ook hier bewoonde ooievaarshorsten.
Op een horst midden op een landgoed aan de rand van Steenenkamer hadden zich twee ooievaars genesteld. Eén ervan vloog weg toen ik een foto wilde maken. Aan twee wandelaarsters gevraagd hoe dit landgoed heette. Zij wisten het niet en thuis gaf Google Maps ook geen informatie.

Deventer: Bolwerksmolen

Deventer: Bolwerksmolen

Wie goed doet, goed ontmoet…
De route voerde langs de Bolwerksmolen, die in de afgelopen jaren flink onder handen is genomen. Een lange zaaghelling aan de voet van de zaagschuur. Door het westelijk deel van Deventer rijdend met zicht op de Lebuinuskerk. Op zeker moment zag ik een lange stoet mensen oversteken. Bij het naderen ervan brak de stoet in tweeën. Ruim baan voor de racefietser! Dat was niet mijn bedoeling. In de remmen en met een handgebaar de mensen uitgenodigd de weg over te steken. Aan de staart van de stoet draaide een oudere man zich om, keek mij aan, hief zijn handen op en riep “moet je geen helmpje op, jochie?” “Nee mijnheer, niet nodig!” antwoordde ik beleefd. Het gebeurt niet zo vaak dat men een 57-jarige voor een jongere uitgave van Jan Janssen verslijt die, even aanzettend, de stenen uit de straat rijdt.

Motorduivels
Over de Bandijk noordwaarts. Links in de verte bosgebied, de Veluwe (Vaassen, Epe en Oene op een steenworp afstand); rechts de uiterwaarden van de IJssel. Vandaag was de dijk het domein van motorrijders, in grotere getale dan op de Lekdijk. Af en aan reden ze en niet altijd even rustig. Uit de verte kwam me een drietal met razende vaart tegemoet die de linkerbocht dermate aansneden dat ik de berm in moest duiken. Rakelings scheurden ze voorbij, alsof ze aan het trainen waren voor de TT in Assen.

Stellingmolen buurtschap Marle

Buurtschap Marle: stellingmolen “De Vlijt”

Zware ijstijden
De dijk liep nu dichter langs de IJssel. Precies waar het me om te doen was. Op zoek naar ijs en cola. Geen cafetaria’s of automatieken te zien, wel een ijscoman langs de kant van de dijk. In een druk gesprek gewikkeld met een welvarend uitziende automobilist over het wel en wee van zijn standplaats (zo te horen moest hij binnenkort ergens anders gaan staan) had hij minutenlang geen oog voor de groeiende rij wachtenden.
Links van mij veranderde het landschap. Eerst wat laagstamboomgaarden in bloei, later weilanden die tot aan de horizon reikten. Geen houtwallen aan de einder, maar hoogspanningsmasten.
Aan weerskanten van de IJssel staan her en der korenmolens zoals molen De Vlijt bij buurtschap Marle. Meestal zijn het stellingmolens. Dat langs de IJsseldijken geen grondzeilers staan, vindt volgens mij zijn oorzaak in het feit dat een grondzeiler die aan de voet van een dijk staat, slechte windvang heeft.

Hattem: Verkenstoren en kikkerorkest

Hattem: Verkenstoren en kikkerorkest

Varkens en kikkers
Sneller dan gedacht kwam ik in Hattem, waar een oude stadsmuur staat met op de hoek de “Verkentoren”. Deze toren ontleent haar naam aan het oude verhaal dat tijdens een beleg van Hattem een zekere Jan de Slager een varken de toren indreef, naar boven toe, en op de toren het varken boven zijn hoofd tilde om er de vijand mee uit te dagen: “hebben jullie honger? Kom dan maar een stukje halen!” Tegen zoveel moed was de vijand niet opgewassen en aan het beleg kwam dan ook een einde.
In de gracht bevindt zich een beeldengroep van een groot kikkerorkest.

Zwolle: Hanzebrug

Zwolle: Hanzebrug

Een stukje fietsen…
Om iets over half zes reed ik Zwolle binnen over de oude IJsselbrug, met zicht op de nieuwe Hanze-spoorbrug die zich in al haar roodheid van oever tot oever uitstrekt. Op het station snel een flesje mineraalwater gekocht en de stoptrein naar Utrecht in, een nieuw treinstel van het laatste dubbeldekkermodel. Tot aan Amersfoort het rijk alleen in het fietscompartiment. In Amersfoort stapten twee sportfietsers in: een man met een Cannondale racefiets en een Engelssprekende vrouw met een Trek-mountainbike. De fietsen zodanig opgesteld dat er geen spaken zouden sneuvelen. Er ontspon zich een gesprek. “Hebt u een fietstocht gemaakt?” vroeg de man. “Jazeker”. “Waarnaartoe?” “Van Arnhem naar Zwolle.” “Hoeveel kilometer is dat?” “Iets meer dan honderd”. Het werd stil. Op mijn vraag waar zij gefietst hadden, kwam het antwoord “Van Utrecht naar Amersfoort, langs het spoor. Nu weer naar huis”. Tijdens het verdere verloop van de reis wisselden we van gedachten over de kwaliteit en het gemak van moderne racefietsen en oudere fietsen zoals mijn Gazelle. Aangekomen op station Overvecht, stapten de twee fietsers uit. Zij gingen huiswaarts. Ik ook.
In Utrecht bleek het een stuk frisser dan in Zwolle. De zon was schuilgegaan achter een dikgrijze sluierbewolking. Er hing een sfeer alsof het ieder moment kon regenen en onweren.

De Meern, 30 maart 2014
Theo van Berkel

Fotoalbum →

Routekaartje
Gedetailleerde kaart op https://www.strava.com/activities/125314209
GPS-download: voer de URL van de kaart in op  http://strava-tools.raceshape.com/vpu
Deze rit sluit aan op Driemaal is scheepsrecht! (Zwolle – Blokzijl – Joura – Leeuwarden, 132 km).

Arnhem - Zwolle

Routekaartje “Stroomafwaarts langs de IJssel”

 

Advertenties

Over Theo van Berkel

Enthousiast toerfietser die tijdens zijn tochten graag foto's maakt van landschappen, boerderijen en molens en die grappige situaties beschrijft die zich onderweg voordoen.
Dit bericht werd geplaatst in Fietstochten, Fotografie en getagged met , , , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s