De “Hel van Driebergen” (Rondje “Maarnse Zandgat”: Utrecht – Huis ter Heide – Austerlitz – Maarn – Driebergen – Utrecht, 45 km)

Doorkomstplaatsen (routekaartje onderaan dit blog)
De Meern – De Meern Oudenrijn – Nieuwegein – Utrecht Lunetten – Utrecht De Uithof – Zeist – Huis ter Heide – Austerlitz – Maarn – Driebergen Rijsenburg – Odijk – Vechten – Utrecht Lunetten – Utrecht Laagraven – De Meern
Met mijn fietsmaat. 45,84 km in 2:11:47; AvS: 20,86 km/u.
Zonnig. 17,4 – 17,0o. ONO kracht 3 – NNO kracht 3.

Fotoalbum →

(aanklikken in dit blog van een foto resulteert in een vergroting)

De “Hel van Driebergen”
De “Hel van Driebergen” is de naam die mijn fietsmaat eind jaren ’80 heeft gegeven aan een door haar bedacht rondje van ongeveer 40 kilometer door de bossen van Austerlitz en Driebergen. De fietspaden deinen op en neer. Het “Maarnse Zandgat” is een kort, pittig klimmetje.
Vertrekkend uit Utrecht Lunetten fietsen we langs het universiteitsgebied De Uithof om aan de rand van Zeist overs te steken naar het fietspad aan de rechterkant van de N237, richting Huis ter Heide. Voorbij Huis ter Heide draaien we een evenwijdig lopend, beklinkerde weg op, de Ericaweg, die uitkomt bij een viaduct over de A28. We rijden het viaduct over en blijven de weg volgen tot aan een driesprong, slaan dan rechtsaf (Verlengde Slotlaan) en vervolgens, bij de Zeister Sportvereniging Schaerwijde, het smalle grindpad op langs de Oude Woudenbergse Zandweg. Voorbij de Grensweg, ter hoogte van de Nieuwe Weg, rechtsaf en de N224 oversteken. Na de oversteek linksaf, de N224 volgen tot voorbij het Beauforthuis. In Austerlitz rechtsaf, de Oude Postweg in en bij de Hubertweg schuin linksaf, een grindpad op, dat uiteindelijk de Traayweg kruist. We blijven dit grindpad volgen tot aan De Hoogt, gaan rechtsaf, De Hoogt in en steken de N227 bij Maarn over. Na de oversteek rechtsaf, evenwijdig aan de N227, onder het viaduct van de A12 door en vervolgens weer de N227 oversteken, de Bergweg op die overgaat in de Driebergseweg en langs het Maarnse Zandgat voert. Na de afdaling rijden we over een fietspad dat we na enkele honderden meters verlaten. We slaan dan rechtsaf en fietsen langs een kerkhof richting de Traaij, die we oversteken, waarna we onze weg door het bosgebied langs de A12 vervolgen, om uit te komen bij de Arnhemse Bovenweg, waar we rechtsaf slaan. Voor de spoorwegovergang steken we de Arnhemse Bovenweg over en rijden we het fietspad op dat langs het spoor en door het landgoed Beerschoten – Willinkshof voert, om uit te komen bij station Driebergen-Zeist. Terug naar het huis van mijn fietsmaat via Odijk. Ter hoogte van Bunnik, vóór het viaduct van de A12, linksaf en langs de A12 richting de Achterdijk fietsen. Bij Vechten linksaf en daarna via de Wayensedijk rechtdoor, naar school en kantoor.
De eerste keer dat we dit rondje fietsten, was in juli 1989. Door werkzaamheden aan de fietspaden langs de A12 was het enkele jaren niet mogelijk om na de afdaling van het Maarnse Zandgat door het bosgebied bij Driebergen te fietsen. Die werkzaamheden zijn inmiddels voltooid.

UMO-monument

UMO-monument

Het UMO-monument
(bron: De Kampioen, juni 1970 en juni 1974)
De Oude Woudenbergse Zandweg voert ter hoogte van paddestoel 82 langs een kleine obelisk. Deze obelisk dateert uit 1974 en herinnert aan het 50-jarig bestaan van de in mei 1918 opgerichte rijwielpadvereniging “Utrecht Met Omstreken”.
De rijwielpadvereniging “Utrecht Met Omstreken” heeft in de provincie Utrecht een fietspadennet aangelegd dat gaandeweg de jaren 133 kilometer omvatte. De vereniging verrichtte daarmee pionierswerk. Door oorlogsschade, stadsuitbreiding en verharding van zandwegen kromp het UMO-fietspadennet tot 83 kilometer. In 1969 werd het beheer van het UMO-fietspadennet overgenomen door de vereniging De Utrechtse Heuvelrug.
Als blijk van waardering voor de werkzaamheden van de UMO heeft de ANWB in 1969 een bewegwijzerde fietsroute van 34 kilometer uitgepijld, de UMO fietsroute, die de plaatsen Doorn, Driebergen, Zeist, Austerlitz, Maarn en Maarsbergen aandoet. In mijn eerste fietsperiode heb ik die route samen met mijn fietsmaat gereden. We hadden geen idee waar de afkorting UMO voor stond. Vanwege de gebrekkige bewegwijzering, waardoor we telkens verkeerd reden, zei mijn fietsmaat dat UMO  “U Moet Omkeren!” betekent. In 1995 is de UMO-fietsroute opgeheven. Andere routes werden uitgepijld, zoals de Stichtse Lustwaranderoute.

Plaquettes UMO monument

Plaquettes UMO monument

De geschiedenis van het recreatieve fietsen
De obelisk is ontworpen door Theo van de Vathorst, die in reliëfs de geschiedenis van het recreatieve fietsen heeft uitgebeeld, beginnend in 1900 met de dolle mina’s en eindigend met een gezin dat in mei 1974 aan de Landelijke Fietsdag deelnam.
Op de reliëfs is een bonte reeks fietsen te zien waaronder eenwielers, draisines, bakfietsen en een tandem voor zes personen. Opvallend is de afbeelding van een fietser die in een stoel tussen twee grote wielen hangt. De fietser die zijn lekke band repareert, ontbreekt niet. Al met al is deze obelisk een prachtig monument voor het recreatieve fietsen, waarbij het moeilijk is om in te denken wat voor werk het moet zijn geweest om de fietspaden en grindpaden aan te leggen en te onderhouden, een werk waar we vandaag de dag nog volop van profiteren.
Op welke wijze de rijwielpadvereniging “Utrecht Met Omstreken” de fietspaden heeft aangelegd, heb ik niet kunnen achterhalen. Feit is dat twee of drie kleine, soms bochtige stukken van het fietspad langs de Oude Woudenbergse Zandweg geasfalteerd zijn. Misschien hebben de geasfalteerde delen de functie woekerende boomwortels in toom te houden. Hoe dat ook zij, opletten en uitkijken, is de boodschap. Zo voorkom je een valpartij.

Honden
Terwijl we aan de voet van de obelisk pauzeerden en ons tegoed deden aan Sultana wafeltjes en Appelsien, hoorden we plotseling een gestamp van jewelste. Uit een pad links achter de obelisk kwamen twee grote, bruine honden in volle vaart aanrennen. Aan niets viel te merken dat ze zich bewust waren van onze aanwezigheid. Achter de obelisk langs renden ze de Oude Woudenbergse Zandweg op. Met angst en beven vroeg ik me af of we ze verderop nog tegen zouden komen; ze renden namelijk in de richting die wij wilden volgen. Nog geen twee minuten later rende een derde, grote bruine hond voorbij, zijn soortgenoten achterna, leek het.
Alle drie de honden droegen een halsband. Van hun eigenaar was geen spoor te bekennen. Toen we de rit hervatten, kwamen we ze niet meer tegen. Gelukkig maar; je moet er niet aan denken dat plotseling, vanuit de berm, drie grote bruine honden in volle vaart het pad kruisen.

Plaquette "Bostijgers"

Plaquette “Bostijgers”

Bostijgers
(bron: Austerlitz – Het kamp en het dorp. Open Monumentendag 2004)
Het UMO-monument is niet alleen van reliëfs voorzien die de geschiedenis van het recreatieve fietsen uitbeelden. Eind jaren ’90 is bovenaan de obelisk een plaquette bevestigd met het opschrift “Bostijgers Zeist 1984-1999”. Deze plaquette is gemaakt ter herinnering aan het 15-jarig bestaan van de Bostijgers, een mannelijke groep hardlopers die in deze omgeving hun rondjes liepen.
In 1961 werden de bossen door nog een groep doorkruist, de Boshijgers. Eén van de paden door het bosgebied is naar die groep genoemd: het Boshijgerslaantje.
In deze omgeving is ook een groep hardloopsters actief geweest. Zij voerden de naam VLO (Vrouwen Lopen Ook).

Het Maarnse Zandgat
Het Maarnse Zandgat, zoals de Zanderij Maarn ook wel wordt genoemd, is een vroegere zandafgraving van de Nederlandse Spoorwegen en ligt langs de A12 tussen Maarn en Driebergen. Tot aan 2001 vond hier zandwinning plaats. In 2013 is het gebied opengesteld als wandelgebied.
Vanaf de oostzijde, Maarn, voert over de Bergweg een korte, soms pittige klim omhoog langs het Maarnse Zandgat over een smal, onverplicht fietspad. Vanwege het sporadische en dus onverwacht achterop komend of tegemoetkomend autoverkeer is het beter om op het fietspad te blijven. Er is een uitzichtpunt gecreëerd, vanwaaraf je op het meertje in de Zanderij kan kijken.
In onze “Hel van Driebergen” is de beklimming van het Maarnse Zandgat vanaf de oostzijde het sluitstuk van de route.

De Meern, 16 mei 2014
Theo van Berkel

Fotoalbum →

Routekaartje
Gedetailleerde kaart op https://www.strava.com/activities/141844189
GPS-download: voer de URL van de kaart in op http://strava-tools.raceshape.com/vpu

Routekaartje "Hel van Driebergen"

Routekaartje “Hel van Driebergen”

Advertenties

Over Theo van Berkel

Enthousiast toerfietser die tijdens zijn tochten graag foto's maakt van landschappen, boerderijen en molens en die grappige situaties beschrijft die zich onderweg voordoen.
Dit bericht werd geplaatst in Fietstochten, Fotografie en getagged met , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s