De Sfinx en de gouden zonneharp (Stroe – Ermelo – Elspeet – Radio Kootwijk – Stroe, 62 km)

Doorkomstplaatsen (routekaartje onderaan dit blog)
Stroe – Ermelo – Leuvenum – Staverden – Elspeet – Hoog Soeren – Assel – Hoog Buurlo – Radio Kootwijk – Boveneinde – Stroe
Met mijn fietsmaat. 61,74 km in 3:15:17; AvS: 18,97 km/u.
Zonnig. 5,1 – 15,2 – 8,1º. NO kracht 1.

Knooppunten (vertrek en aankomst: Stroe, knooppunt 80)
80 – 79 – 83 – 94 – 57 – 56 – 80 – 39 – 93 – 77 – 95 – 96 – 83 – 86 – 87 – 89 – 04 – 39 – 08 – 09 – 10 – 38 – 41 – 40 – 81 – 80
GPS-download op route.nl.
Laatst bijgewerkt: januari 2016. Controleer op route.nl of er wijzigingen zijn!

Fotoalbum →

(aanklikken van een foto resulteert in een vergroting)

Vorige week hadden mijn fietsmaat en ik afgesproken vandaag een tochtje te maken. Vanochtend belde ze met de vraag hoeveel kilometer ik in gedachten had. Tussen 50 en 60 kilometer. In aller ijl knoopte ze een rondje over de noordelijke Veluwe aan elkaar.
Om tien uur vertrokken we vanaf het BP-tankstation in De Meern met de auto naar Stroe. De reis verliep niet zonder haperen. Het navigatieapparaat leidde hardnekkig een eigen leven en gaf onmogelijke aanwijzingen. Op een of andere manier stuurde het ding ons richting Noord-Holland in plaats van richting Amersfoort. Eenmaal uitgeschakeld, ging het vlotter. Terwijl de zon zich van haar beste kant liet zien, haalden we in Stroe bij knooppunt 80 op de Houtbeekweg onze fietsen uit de auto.

Stroe – Ermelo
(knooppunten 80 – 93)
Na uit Stroe te zijn vertrokken en de spoorlijn naar Apeldoorn overgestoken te zijn, fietsten we door bungalow- en campingparken over een weg waarover, om de snelheid eruit te halen, om de paar honderd meten bolle klinkerdrempels waren gelegd. Geen probleem voor de Zwarte Reus. Hij had net een servicebeurt gehad. Zo te voelen waren de spaken en de banden flink op spanning gebracht.

Stroe: zilveren zonneharp

Stroe: zonneharp

Stroe: verzonken sloep

Stroe: verzonken sloep

In het bosrijke gebied dat volgde, hing een dunne mist in de vorm van bleke zonlichtbundels. Ruben Smit, fotograaf, één van de makers van De Nieuwe Wildernis en auteur van Nederlandse landschappen – natuurfotografie in de praktijk (Baarn, 2007) noemt dit verschijnsel “zonneharpen”. Door het tegenlicht was het niet makkelijk een mooie foto ervan te maken.
Over met droge, dorre bladeren bedekte betonnen fietspaden reden we voort. Regelmatig ging zo’n fietspad geheel schuil onder de bladeren. De betonnen platen liggen niet ingebed in de grond, maar erbovenop. Het is onder deze omstandigheden dan ook zaak zoveel mogelijk midden op het pad te fietsen en niet in de buurt van de rand, anders is er kans op een vervelende valpartij. Af en toe ging het maar net goed.
Voorbij knooppunt 57 stopten we bij een heidegebied waar her en der jonge naaldbomen waren geplant. Uit het gras langs de heide stak de punt van een sloep omhoog met een mast in de vorm van een kruis. “Een oud Romeins schip!” riep ik tegen mijn fietsmaat. Die geloofde daar niets van en ging er even op uitrusten.

Knooppunt 80: zonneharp

Knooppunt 80: zonneharp

Knooppunt 80: paddenstoelen

Knooppunt 80: paddenstoelen

Ermelo: molen De Koe

Ermelo: molen De Koe

Tussen knooppunt 56 en knooppunt 80 reden we over een lang, recht fietspad. Knooppunt 80 ligt midden in het bos aan een driesprong. Links van ons weer een lichtspel van bundels zonlicht. We werden tegemoet gereden door een gezin waarvan het jongste kind, een meisje van een jaar of vier, kennis maakte met vals plat en daar aan het huilen te horen niet veel plezier in had.
Voor ons, achter een hoog gaashek, een villa. Op de halfhoge aarden wal die de villa omringde, groeiden paddenstoelen. De villa zag er puntgaaf uit: grijs houtwerk, gele kozijnen en dito daklijsten. Mijn fietsmaat dacht dat de grijze wanden van de villa niet van hout waren maar van kunststof in de vorm van houten planken.
Een paar kilometer verderop reden we Ermelo binnen. De route voerde naar knooppunt 93 aan het Molenaarsplein,  waar stellingkorenmolen De Koe schitterde in de zon. De molen stond in de rouw ter nagedachtenis aan Jan Kappers,  vrijwilliger van het eerste uur bij de molen.
Molen De Koe dateert uit 1872. Niets herinnert meer aan zijn bewogen geschiedenis. Na de Tweede Wereldoorlog raakte hij in verval. In 1950 ontsnapte hij aan de sloop. Enkele jaren later werd er niet meer op windkracht gemalen. In 1970 werd in de aanbouw een discotheek gevestigd, Besi Mill genaamd, later Swing Mill, jarenlang een bekend uitgaanscentrum in Ermelo en omgeving. In 1972 werden de wieken verwijderd. Door blikseminslag in 1990 verbrandde het achtkant. De discotheek werd gesloten. De gemeente Ermelo gaf geen toestemming tot sloop van de overgebleven onderbouw. In 2001 kocht de gemeente de molenrestanten, de molenwoning en de grond rondom de molen op. In dat jaar ontstonden de eerste plannen voor de wederopbouw, die in 2008 werd voltooid.
Opvallend aan de kleuren van de molen is dat de dwarslatten van het baliehek, de askop, de windpeluw en het achterkeuvelens blauw geschilderd zijn.

Ermelosche Heide: Romeins marskamp

Ermelosche Heide: Romeins marskamp

Ermelose Heide

Ermelose Heide

Ermelo – Hoog Soeren
(knooppunten 93 –  10)
Nadat we op het plein voor de molen genoten hadden van een warme appelflap en appelsien, fietsten we verder. In aanvang door bosgebied, later langs heide. Voorbij knooppunt 95, langs de Ermelose Heide fietsend, waar een militair oefenterrein ligt, ontwaarden we voor ons een groot standbeeld van een Romeinse soldaat. Het beeld stond op een aarden wal die doorkliefd werd door het fietspad waarover wij reden. De wal markeert de plaats waar rond 170 na Chr. een Romeins marskamp was aangelegd, een tijdelijk legerkamp dat plaats bood aan 5000 man. Het marskamp ligt strategisch op een goede plek, namelijk op een van de hoogste punten van de omgeving van Ermelo en bevindt zich ruim 30 kilometer buiten de grens van het Romeinse Rijk, iets dat historici en archeologen tot op de dag van vandaag voor raadsels stelt. In het gebied van het marskamp zijn wandelroutes uitgezet en kan een audiotour worden gemaakt.
Voorbij knooppunt 96 voerde de route langs de grens tussen bos- en landbouwgebied. “Kijk, een drone!” riep mijn fietsmaat, naar links wijzend. Geruisloos hing een grijze quadcopter boven een in het weiland grazend paard, dat geen krimp gaf en zich misschien niet eens bewust was van de aanwezigheid van een laagvliegend voorwerp. Wat zou de eigenaar ervan voornemens zijn? Misschien wilde hij filmopnamen maken voor een nieuwe serie afleveringen van Nederland van Boven.

Kasteel Staverden

Kasteel Staverden

Door landgoed Staverden. De geschiedenis van dit landgoed gaat terug tot de veertiende eeuw. Het kasteel hier werd Witte Pauwenburcht genoemd. De leenmannen die in vroeger tijden het kasteel bewoonden, moesten witte pauwen houden. De witte pauwenveren dienden als sier voor de helmen van de graven van Gelre. Het huidige kasteel, het vierde in de reeks kastelen die op dit landgoed zijn gebouwd, dateert uit 1905 en staat op de fundamenten van zijn in de achttiende eeuw gebouwde voorganger. Het kasteel is niet toegankelijk. Het mooie park waarin het ligt, is wel toegankelijk. Wij lieten kasteel en park voor wat het was (hadden dit in een vorige rit al gezien) en fietsten verder door een mooie, bosrijke omgeving.

Elspeet: molen De Hoop

Elspeet: molen De Hoop

Elspeet: paddenstoelen bij molen De Hoop

Elspeet: paddenstoelen bij molen De Hoop

In Elspeet gingen we op zoek naar een eetgelegenheid. Het was maandag. Elders in Nederland zoals in Noord-Holland zijn op maandag veel eetgelegenheden gesloten. Bij de molen zei een dame desgevraagd dat in het centrum, bij de kerk, er zeker drie eetgelegenheden open zouden zijn. Alvorens naar het centrum te fietsen vergaapten we ons aan beltmolen De Hoop, die sinds 2013 weer maalvaardig is na een in 2010 begonnen restauratie. De molen is de opvolger van een eind negentiende eeuw afgebrande standerdmolen en is afkomstig uit Wateringen (Zuid-Holland), waar hij deel uitmaakte van een molendriegang. Een poldermolen dus, die na verplaatsing als korenmolen ging fungeren.
In het gras voor de molen groeide een grote hoeveelheid paddenstoelen.
In het centrum van Elspeet aten we bij Bakker Piet, waar met marsepein en chocoladeletters een sinterklaasstemming heerste, een kleine lunch met warme koffie, onmisbaar in het toch wel fris wordende weer, zeker nu de zon meer en meer achter het wolkendek schuil leek te zullen gaan. Met ongeruste blik werden we van buiten gadegeslagen door een twaalftal oudere fietsers op elektrische fietsen die zo te zien ook aan een lunch toe waren. Plaats genoeg in de herberg!

Elspeet via de Apeldoornseweg verlaten en terecht gekomen op een lange, onverharde bosweg die op enkele zachte delen na goed berijdbaar was. Vals plat, dus klimmen met de een na lichtste versnelling geschakeld.
Door het wegvallen van de zon en de toenemende nevel had het bos een heel andere aanblik dan het bos waar we ’s ochtends doorheen waren gefietst. Naaldbomen en loofbomen wisselden elkaar af. In de verte onttrok de nevel het geboomte aan ons oog.
Regelmatig zagen we langs het pad heldere plassen water. “Kwelwater?” vroeg ik mijn fietsmaat maar die wist het ook niet. Je verwacht het niet op zandgrond.

Landgoed Het Loo

Landgoed Het Loo

Het Loo: bos in nevelen gehuld

Het Loo: bos in nevelen gehuld

Hoog Soeren

Hoog Soeren

Landgoed Het Loo naderend, zag ik rechts van ons bruine schimmen die onze richting uitkwamen. Een groepje ruiters, dacht ik en ik waarschuwde mijn fietsmaat voor aanstormende dieren. Nog geen drie tellen later staken ze  in volle vaart het bospad over: een roedel donkerbruine edelherten, bestaande uit hindes, kalfjes en een mannetjeshert met een groot gewei. In een mum van tijd renden ze het bos aan de overzijde van het bospad in en waren ze verdwenen. Wat zonde! Ik had nog niet eens tijd gehad mijn fietstas te openen om de camera eruit te halen!
Verderop werd het bos meer open van structuur. Lange, kale bomen. Het werd allengs frisser. Ik was blij mijn nieuwe thermojack en winterhandschoenen te hebben aangetrokken. We stopten voor een drink- en fotopauze. De sfeer in het bos was prachtig: een en al rust, geheimzinnigheid door de nevel en een volslagen windstilte.
We vroegen ons af of we rond zonsondergang bij ons vertrekpunt aan zouden komen. Het was nog geen drie uur ’s middags. Een voorbarige vraag.
Langzaam nam de dichtheid van de bomen weer toe. Het vals plat liet zich af en toe goed voelen. Na enkele kilometers reden we door Hoog Soeren langs de witte, meer dan 100 jaar oude protestantse kapel op de 85 meter hoge Klinkenberg. Een pittoreske aanblik. In het dal zwartgeteerde boerderijen.  Waren er geen auto’s en lantaarnpalen geweest, dan zou je denken dat de tijd hier heeft stilgestaan.

Hoog Soeren – Stroe
(knooppunten 10 – 80)
Vanuit Hoog Soeren naar Assel over de Pomphulweg met aan weerszijden imposant, glooiend, uitgebloeid heidegebied. Bij knooppunt 38 in Assel linksaf, de Alverschotenseweg op. Het autoverkeer (we reden op een fietspad) verhinderde ons niet te genieten van de aanblik van de grote, stille heide, waarop overigens geen herder te bekennen was, vandaag.
Onderweg gaf ik mijn fietsmaat in overweging Radio Kootwijk met een bezoek te vereren vanwege de markante gebouwen daar. Zo gezegd, zo gedaan. Op zeker moment raakten we de route kwijt en stelde ik voor rechttoe-rechtaan naar Stroe terug te rijden. We hadden al zoveel moois gezien dat bij mij het punt van verzadiging min of meer bereikt was. Even later waren we weer op koers en was er geen houden meer aan.

Radio Kootwijk: vooraanzicht Gebouw A

Radio Kootwijk: vooraanzicht Gebouw A

Radio Kootwijk: sculptuur boven de hoofdingang van Gebouw A

Radio Kootwijk: sculptuur boven de hoofdingang van Gebouw A

Radio Kootwijk is een in 1918 gebouwd zenderpark dat tot in de jaren ’60 een belangrijke communicatieverbinding was tussen Nederland en vooral Nederlands-Indië. We fietsten eerst langs het dorp Radio Kootwijk met haar kleine woningen voor hen die werkzaam waren in het zenderpark. Daarna volgde een smal fietspad. Net toen ik dacht dat we op een totaal verkeerde plek waren aangeland, doemde een groot, grijs gebouw voor ons op met hoge toren. Gebouw A, het hoofdgebouw van Radio Kootwijk.
Gebouw A, bijgenaamd “De Kathedraal”, is gebouwd in art-deco stijl en is voorzien van sculpturen van Hendrik van den Eijnde. Een en al beton, er is geen baksteen aan te pas gekomen.
Wat ons betreft is Gebouw A het meest macabere, meest lugubere gebouw dat Nederland rijk is. Het zou zo onderdeel kunnen uitmaken van een science-fiction film, een oorlogsfilm of een thriller.
Bij Gebouw A is een stalen trap geplaatst om bezoekers in de gelegenheid te stellen een mooie foto te maken. Een grote groep Japanse toeristen maakte er gebruik van. Verderop bestudeerden toerfietsers een wegenkaart.

Radio Kootwijk: zijaanzicht Gebouw A

Radio Kootwijk: zijaanzicht Gebouw A

De zon, die in de komende uren onder zou gaan, legde een mooie gloed over de grauwgrijze betonnen muren. Terwijl groepen ganzen, op weg naar hun winterbestemming,  met veel lawaai over ons heen vlogen, maakten we foto’s. Vanaf ons gezichtspunt aan de zijkant van Gebouw A zagen we door de ramen heen de ramen van de ertegenoverstaande muur. Gebouw A oogt inderdaad als een kathedraal.
Tijdens het schrijven van dit blog heb ik me verdiept in de geschiedenis van Radio Kootwijk. Volgens Wikipedia heeft Julius Maria Luthmann, de architect, die belangstelling had voor de oude Egyptische architectuur, zich bij het ontwerpen van Gebouw A laten inspireren door het uiterlijk van een sfinx. Zonder moeite herkende ik op de foto van het zijaanzicht van Gebouw A de contouren van een sfinx, liggend in de vlakte, de voor- en achterpoten uitgestrekt en de kop omhoog.

De gouden zonneharp

De gouden zonneharp

Vanaf Radio Kootwijk (knooppunt 40) volgden we de ANWB-paddenstoelen richting Kootwijk om, door bosgebied heenrijdend, na korte tijd een verwijsbordje naar knooppunt 81 tegen te komen, zodat we weer op de route zaten.
In de buurt van Kootwijk speelde zich voor ons een prachtig, onverwacht tafereel af. Een zonneharp, een gouden zonneharp deze keer, die vanuit de bomen links van de weg schijnend, de bocht van de zandweg en het ernaast liggende fietspad aan het oog onttrok. Een mooier sluitstuk van de tocht van vandaag konden we ons niet wensen.

De Meern, 2 november 2015
Theo van Berkel

Fotoalbum →

Routekaartje
(gedetailleerde kaart en GPS-download op route.nl)

Routekaartje De gouden zonneharp

Routekaartje “De Sfinx en de gouden zonneharp” © http://www.openstreetmap.org/copyright

Advertenties

Over Theo van Berkel

Enthousiast toerfietser die tijdens zijn tochten graag foto's maakt van beelden, boerderijen, landschappen en molens en die grappige situaties beschrijft die zich onderweg voordoen.
Dit bericht werd geplaatst in Fietstochten, Fotografie en getagged met , , , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s