De achtertuin van Marianne Vos (Den Bosch – Loonse en Drunense Duinen – Dussen – Meeuwen – Heusden – Den Bosch, 77 km)

Doorkomstplaatsen (routekaartje onderaan dit blog)
Den Bosch – Cromvoirt – Distelberg – Zandkant – Giersbergen – Kaatsheuvel – Sprang – Capelle – Dussen – De Baan – Meeuwen – Babyloniënbroek – Drongelen – Eethen – Genderen – Heesbeen – Oudheusden – Heusden – Bokhoven – Engelen – Den Bosch
Solo. 77,93 km in 4:23:16; AvS: 17,76km/u.
Half bewolkt – zonnig. 10,1 – 16 – 14,9º. ZO kracht 1 – O kracht 3.

Knooppunten (vertrek en aankomst: Den Bosch NS)
Den Bosch NS – 53 – 54 – 21 – 22 – 24 – 33 – 31 – 30 – 25 – 76 – 35 – 34 – 72 – 33 – 22 – 23 – 19 – 17 – 16 – 11 – 02 – 51 – 50 – 52 – 53 – 57 – 59 – 58 – 60 – 84 – 85 – 83 – 82 – 41 – 45 – 44 – 47 – 56 – 59 – Den Bosch NS
GPS-download op route.nl.
Laatst bijgewerkt: april 2016. Controleer op route.nl of er wijzigingen zijn!

Fotoalbum →

(aanklikken in dit blog van een foto resulteert in een vergroting)

Het was alweer jaren geleden dat ik in de omgeving van Den Bosch had gefietst. Hoog tijd om er op deze mooie lentedag weer eens naar toe te gaan.
Op de Zwarte Reus naar Utrecht Centraal. Er was vrijwel geen verkeer. Bij het stoplicht op het nagenoeg uitgestorven 24 Oktober Plein, dat tegenwoordig overkluisd is met fly-overs om het autoverkeer zo snel mogelijk in en uit Utrecht te krijgen, klonk achter me een vrouwenstem. “Waar wachten we nog op?” Op groen licht, dacht ik en nog geen seconde later sprong het verkeerslicht op groen. Boter bij de vis.
Op Utrecht Centraal ingecheckt en met de Zwarte Reus aan de hand naar spoor 15 voor de Intercity naar Den Bosch. Zou er plaats zijn in het fietscompartiment? vroeg ik me af. Zorgen om niets, er was geen fietser te bekennen. Dat was boffen! Voor hetzelfde geld moet je vanwege een vol fietscompartiment op de volgende trein wachten of, als daar het fietscompartiment ook vol zit, op een of meer treinen erna.

Den Bosch: de Drakenfontein

Den Bosch: de Drakenfontein

Den Bosch: de Drakenfontein
Op het Stationsplein in Den Bosch, de geboorteplaats van wielercoryfee Marianne Vos, was het tamelijk druk. Aan een aantal lantaarnpalen wapperden rode banieren ter gelegenheid van het Jeroen Bosch jaar. Dit jaar is het 500 jaar geleden dat hij is overleden. Ter gelegenheid daarvan is er in het Noordbrabants Museum een grote overzichtstentoonstelling van vrijwel zijn gehele oeuvre en het hele jaar door zijn er in Den Bosch en elders in Noord-Brabant tal van manifestaties en tentoonstellingen.
Londen heeft Trafalgar Square met als markant object: de obelisk met admiraal Nelson. Berlijn heeft de Kolom van de Overwinning. Den Bosch heeft, tegenover het station, de imposante Drakenfontein, die er vandaag op het zonovergoten plein prachtig bij stond. De fonteinen waren in werking. Het klaterend geluid van het water overstemde het verkeerslawaai.
De Drakenfontein dateert uit 1903. Bij zijn overlijden in 1894 liet jhr. mr. P.J. Bosch van Drakestein, Commissaris van de Koningin, een legaat na aan de gemeente Den Bosch, bestemd voor de oprichting van een fonteinmonument voor zijn in 1881 overleden tweelingdochters en zijn in 1884 overleden echtgenote. Drie ontwerpen werden afgekeurd, waarna aan ir. Julianus Josephus Dony, stadsarchitect van Den Bosch, werd opgedragen een fontein te ontwerpen. Zijn ontwerp werd goedgekeurd.
De Drakenfontein, gemaakt van kalksteen, was oorspronkelijk bedoeld als drinkfontein. Het drinkwater kon worden opgevangen uit een apart fonteintje, dat er tegenwoordig niet meer is. De vergulde draak op de zuil houdt een schild vast met het familiewapen van de jonkheer met de spreuk “Virtute et Labore” (“met deugdzaamheid en arbeidzaamheid”).

Het Drongelens kanaal

Het Drongelens kanaal

Het Drongelens kanaal
De route voert langs de Westwal en daarmee de oever van de Dommel, om voorbij knooppunt 54 over de Kanaalweg te voeren langs het Drongelens kanaal, een afwateringskanaal tussen Den Bosch en Drongelen. De Kanaalweg is een goed begaanbaar fietspad op een dijk. Rechts is er zicht op akkerland en weidegebied, links aan de overzijde van het kanaal zijn bossen. Langs de oevers groeit riet en in deze tijd van het jaar bloeide op de kanaaldijk het koolzaad. Ondanks dat het tegen het middaguur liep, was het een en al vogelgezang en een bonte specht roffelde er flink op los. Af en toe kwam ik fietsers tegen. Op het kanaal zelf was geen vaarverkeer, ook geen kanorecreanten. Aan de rand van Vught zag ik rechthoekige routeborden van de Van Gogh fietsroute en zeskante bordjes van de ANWB Loonse en Drunense Duinen fietsroute die in twee richtingen bewegwijzerd is. Op de bordjes is geen onderscheid gemaakt tussen de linksom gaande en de rechtsom gaande route.

Loonse en Drunense Duinen: stuifzandvlakte

Loonse en Drunense Duinen: stuifzandvlakte

De Loonse en Drunense Duinen
Bij knooppunt 33 linksaf, Cromvoirt in. Langs de weg zag ik met zwart plastic bedekte aspergebedden. Het zwart moet ervoor zorgen dat het warm genoeg is voor de asperges om te groeien. Bij warmere dagen wordt het plastic omgedraaid, dan ligt de witte kant ervan boven.
Cromvoirt strekt zich uit langs de Lambertusweg als een lint, met kerk en gemeentehuis naast elkaar, wat in deze regio zo vaak het geval is. Namen als Distelberg en Zandgat doordringen je ervan dat je in Brabant bent. Voorbij Distelberg voert de route over een lang, goed begaanbaar fietspad langs de rand van Nationaal Park de Loonse en Drunense Duinen.
Bij knooppunt 35 rechtsaf, het Park in, met aan weerszijden van de weg hoge, met naaldbomen begroeide duinen. Het Park ligt op een hoge zandrug, ontstaan tijdens het Weichselien, ook wel “de laatste ijstijd” genoemd. Het Park herbergt een van de grootste stuifzandgebieden in West-Europa, ontstaan in de veertiende eeuw als gevolg van houtkap en overbegrazing. Factoren die ook bij het ontstaan van de Soester Duinen een rol hebben gespeeld.
Het Nationaal Park de Loonse en Drunense Duinen is 30 vierkante kilometer groot en wordt ook wel de “Brabantse Sahara” genoemd. Tussen knooppunt 35 en knooppunt 35 zijn links van de weg uitzichtpunten en kan er een echte zandwandeling worden gemaakt.
Vandaag was het restaurant bij knooppunt 35 een ontmoetingsplaats voor racefietsers die een vrije tocht gingen rijden. Het ging er gemoedelijk aan toe. Geen geschreeuw, geen haastige, niets en niemand ontziende coureurs.

Het Boerinneke van Giersbergen

Het Boerinneke van Giersbergen

Het Boerinneke van Giersbergen
Knooppunt 34 bevindt zich in het centrum van het vroegere gehucht Giersbergen. Er is hier een restaurant en er zijn ook nog de boerderijen van vroeger. Op de driesprong bij knooppunt 35 staat een klein bronzen beeld van een boerin met in haar schort eieren. Het beeld is vervaardigd door Carla Vrendenberg ter gelegenheid van het 750 jarig bestaan in 1994 van het in 1244 ontstane gehucht.
Jong en oud trokken er vandaag op uit in de Loonse en Drunense Duinen. Het was niet overmatig druk maar rustig rijden was wel op zijn plaats. Een klein meisje dat links op het fietspad liep, ging al dagdromend ineens midden op het fietspad lopen. Ik kon haar nog net ontwijken.

Kaatsheuvel: "De Couwenberg"

Kaatsheuvel: molen “De Couwenberg”

Molens
Graag had ik foto’s gemaakt van oude langgevelboerderijen, zo typerend voor deze regio. Het was me niet gegund. De langgevelboerderijen waarlangs ik fietste, waren vrijwel alle gerenoveerd dan wel gerestaureerd en zagen er maagdelijk schoon uit.
Bij knooppunt 23 in Kaatsheuvel, vlakbij De Efteling, staat de uit 1849 daterende korenmolen De Couwenberg, in 1881 herbouwd na brand en in 1994 grondig gerestaureerd.
De Couwenberg was oorspronkelijk een beltmolen. Een “belt” is een kunstmatige heuvel rondom een molen. Vanaf de heuvel kan de molenaar de zeilvoering regelen, de molenkap kruien en de vang (rem) bedienen. Inwendig in de heuvel zit vaak een opslagruimte. In de loop van het bestaan van De Couwenberg is de belt afgegraven en vervangen door een rond, stenen pakhuis, dat tegenwoordig als restaurant fungeert. De molen zelf is nog steeds maalvaardig.

Sprang: molen Dye Sprancke

Sprang: molen “Dye Sprancke”

Aan de westrand van het naburige Sprang (deel van Sprang-Capelle) staat een prachtige, grijze standerdmolen, Dye Sprancke genaamd. Deze molen is afkomstig uit het nabijgelegen Vrijhoeve-Capelle en is in 1858 hier geplaatst, nadat drie jaar ervoor de in 1747 gebouwde standerdmolen was afgebrand.
Molen Dye Sprancke is eigendom van de gemeente Waalwijk en heeft de status van rijksmonument. De molen is maalvaardig en is iedere zaterdagmiddag te bezichtigen. Het is ook mogelijk de molen te bezichtigen als hij door de week in bedrijf is.
Jammer voor de molenliefhebber is dat de directe omgeving van de Dye Sprancke bebouwd is. De molen is prachtig, goed onderhouden, maar staat er toch een beetje verloren bij. Tijdens het fotograferen miste ik het agrarische karakter dat het gebied hier vroeger moet hebben gehad, maar daar is in de wijde omtrek niets meer van te merken.

Een lunchpauze zonder lunch
Vanaf de standerdmolen in Sprang voert de route door vlak gebied naar het Capelse Veer. Een van de fietspaden waarover ik fietste, was het Halve Zolen Pad. Oorspronkelijk lag hier een spoorlijn ten behoeve van de leder- en schoenenindustrie. Langs het Halve Zolen Pad, dat deel uitmaakt van een fietsroutes, ligt ter herinnering aan de oude spoorlijn een kort stuk spoor, gemarkeerd met overwegpalen.

Het Capelse Veer

Het Capelse Veer

Even voor het Capelse Veer herinneren een informatiebord en plaquettes in een talud aan de voet van een wilg aan de hevige strijd in de winter van 1944/’45 tussen geallieerde troepen (Britten, Canadezen, Noren, Polen) en Duitse troepen die zich op een bruggenhoofd hadden verschanst. De strijd duurde een maand en kostte aan honderden militairen het leven.
Op de veerpont raakte ik in gesprek met een ouder echtpaar dat net als ik van het mooie weer genoot. Zij waren bezig met een korte fietstocht langs de oevers van de Maas. Op mijn opmerking dat het zo langzamerhand tijd was geworden voor een lunch, antwoordden ze dat dit vanwege de in het Land van Heusden en Altena heersende zondagsrust weleens problemen zou kunnen opleveren. Geen reden tot pessimisme, dacht ik, als de restaurants en snackbars dicht zijn, zijn er nog altijd de benzinestations. Terwijl aan de Sprangse kant van de Bergse Maas een lange colonne motorrijders oostwaarts over de dijk reed, namen we afscheid van elkaar. Zij gingen oostwaarts richting Heusden, ik ging westwaarts richting Dussen.
Aan de rand van Dussen stapte ik af bij het zonovergoten, druk bezette terras van restaurant “De Koppelpaarden”. Tal van fietsers waren mij reeds voorgegaan. Ik koos een klein tafeltje uit en wachtte op de komst van een ober, terwijl ik op Facebook een “selfie” plaatste met de mededeling dat ik aan de lunch zou beginnen. De ober liet zich tien minuten lang niet zien om vervolgens tegen toerfietsers die aan een nabijstaand tafeltje zaten, te zeggen dat zijn dienst net begonnen was en hij de zaken nog even op rij moest zetten. Van een rondje over het terras om bestellingen op te nemen was geen sprake. Na nog eens tien minuten besloot ik kasteel Dussen te gaan bekijken en daarna ergens te gaan eten. Zonder iets besteld te hebben, stapte ik op, tot verbazing van de gasten naast me.

Kasteel Dussen

Kasteel Dussen

De vrouw met de zes slapers
Aan de rand van Dussen staat, omgeven door een gracht, kasteel Dussen, een versterkt huis van vier verdiepingen met twee stevige, ronde torens die de ingang flankeren. Gebouwd in het eind van de dertiende eeuw, viel het kasteel in 1421 ten prooi aan de Sint Elisabethsvloed. Nadien werd het herbouwd in zijn huidige vorm. De toegangspoort en de onderste deken van de torens zijn restanten uit de dertiende eeuw. Het kasteel had ook te lijden onder de veldslagen in het Rampjaar, 1672. Al met al een bewogen geschiedenis.
In de twintigste eeuw werd de familie Suringar eigenaar van het kasteel. Rolina, een van de leden van deze familie, ging het kasteel bewonen. Bang als zij was alleen de nacht erin door te brengen, liet zij zich bewaken door zes mannen, die op de galerij van het kasteel de wacht hielden.  Dit gegeven bracht Antoon Coolen ertoe zijn roman De vrouw met de zes slapers te schrijven.

De achtertuin van Marianne Vos
Met een lege maag vervolgde ik de route, tegen de wind in die nogal pittig was geworden, zoals het echtpaar op het Capelse Veer al had opgemerkt. Het gebied was kaal, de wind had vrij spel en ik kwam bijna niet vooruit. Ik kon dan ook niet echt genieten van de fraaie hallehuisboerderijen die hier zijn, boerderijen met een groot, hoog, rechthoekig woongedeelte en aan de achterzijde ervan een aangebouwde, diepe schuur.

Meeuwen: rotonde Marianne Vos

Meeuwen: rotonde Marianne Vos

Aan de rand van Meeuwen zag ik op een rotonde een monument ter ere van Marianne Vos. Het monument omspant bijna het gehele midden van de rotonde en heeft veel weg van een diadeem. De ontwerper, Pim Wever, heeft Mariannes carrière als wielrenster uitgebeeld, beginnend met haar eerste, kleine fietsje en eindigend met de fiets waarmee zij tijdens de Olympische Spelen in Londen in 2012 goud won in de wegwedstrijd. In het monument, dat in januari 2016 werd onthuld, zijn ook de Olympische Ringen verwerkt. Het Olympisch Comité heeft bij uitzondering toestemming gegeven voor het gebruik ervan.

Kasteel Meeuwen

Kasteel Meeuwen

Vanaf de rand van de rotonde naar links kijkend, waande ik me in Friesland in plaats van in Noord-Brabant. Aan de rand van een omgeploegde akker staat een fraai, groot huis dat het uiterlijk van een “state” heeft, een “stins”. Dit is Kasteel Meeuwen, dat niet zozeer een kasteel is als wel een uit 1936 daterend kasteelachtig gebouw op de plek waarop in het midden van de veertiende eeuw een groot kasteel stond, bestaande uit een hoofdburcht op een eiland, omgeven door een gracht, en een voorburcht. In de loop van de negentiende eeuw werd dit kasteel gesloopt. Het bouwwerk dat ervoor in de plaats kwam, viel in de twintigste eeuw ten prooi aan vlammen, waarna het huidige kasteel gebouwd werd. De gracht is er vandaag de dag nog steeds. De trapgevels van het huidige kasteel bevatten muurresten van de oorspronkelijke voorburcht.

Babyloniënbroek: De Gouden Fiets

Babyloniënbroek: De Gouden Fiets

Met lood in de schoenen en de bovenbeenspieren zette ik koers naar Babyloniënbroek. Volop tegenwind en nergens eetgelegenheden te bekennen. Ik had geen hongerklop, gelukkig, maar het fietsen werd er niet aangenamer op.
In Babyloniënbroek staat langs de Broeksestraat bij de openbare basisschool “Den Biekûrf” een goudkleurig beeld van een fiets met berijder. Voor het beeld staat een groen bordje met het opschrift Marianne Vos Olympisch kampioen 2008. In dat jaar nam Marianne, toen woonachtig in Babyloniënbroek, deel aan de Olympische Spelen in Beijing en won zij een gouden medaille op het onderdeel baanwielrennen bij de puntenkoers. Na terugkomst in Nederland werd zij in Babyloniënbroek gehuldigd. Op “De Gouden Fiets” werd ze naar het gemeentehuis gebracht. In mei 2009 onthulde Marianne dit beeld op zijn huidige plaats.
Vlakbij De Gouden Fiets staat een zitbank met een gedenkplaatje waarop Mariannes overwinning in 2011 is vermeld op het onderdeel scratch tijdens het wereldkampioenschap baanwielrennen in Apeldoorn.

Babylonienbroek: villa

Babyloniënbroek: villa

Drongelen: de Tolhoeve

Drongelen: de Tolhoeve

Verderop langs de Broeksestraat zag ik een fraaie villa met het uiterlijk van een versterkt huis, opgetrokken uit bruine baksteen. De moeite waard het op de foto te zetten. Het naburige weiland was het domein van vrijwilligers en agrariërs die alles eraan doen om rust te creëren voor broedvogels.
Bij knooppunt 57 rechtsaf en over de Oude Weidesteeg naar Eethen in de hoop dat dit plaatsje haar naam eer zou aandoen. Ik was me ervan bewust dat ik op dit uur van de middag de hond in de pot zou kunnen vinden. Helaas. Geen hond. Geen pot. Dan maar weer eens een slok appelsien en verder buffelen tegen de wind in.
Het land hier is weids en kaal en vandaag was het er muisstil. Er klonk zelfs geen vogelgeluid.
Over de Molensteeg richting knooppunt 59, waar ik aan een kleine plas, geflankeerd door een grote, groene treurwilg, een prachtige, niet al te grote boerderij zag: de Tolhoeve, een luxe ingerichte vakantieboerderij.
Langs de Bergse Maas fietsend, zag ik in de verte de Heusdensebrug. Het duurde nog even voor ik daar was. Nabij Genderen gaat de knooppuntroute omhoog, de Maasdijk op, om er een kilometer later weer van af te gaan, de rijweg op. Misschien is hier door de week veel autoverkeer, anders kan ik niet begrijpen waarom de beheerders de knooppunten op deze manier hebben geplaatst.
Aan weerszijden van de Heusdensebrug staan restanten van de oude, stalen brug die hier van 1904 tot 1989 dienst heeft gedaan.

Heusden: standerdmolens

Heusden: standerdmolens

Heusden
Na door Heesbeen te zijn gereden, fietste ik langs de ravelijnen van Heusden-Vesting. Het is hier een klein, mooi natuurgebied.
Met de met rode pannen bedekte daken van de kleine woonhuizen en winkels oogt Heusden erg pittoresk. Bij mij riep deze aanblik associaties op met tekeningen van Anton Pieck.
Naar het centrum van Heusden gereden. Er moest gegeten worden. Op het druk bezette terras van stadsherberg Kareltje, waar jong en oud uitrustte van al hun activiteiten, bestelde ik een broodje gezond en een flesje cola, terwijl ik het thuisfront via Facebook op de hoogte stelde van het feit dat het een verlate lunch was.
Een stukje door Heusden gewandeld en een foto gemaakt van twee van de drie standerdmolens die aan de haven staan. Ze zijn gebouwd in de jaren ’70 van de vorige eeuw. Het zijn de opvolgers van standerdmolens die in de achttiende eeuw gesloopt werden. Bij het verlaten van Heusden zag ik de derde standerdmolen. De molenkast van deze molen rustte niet op de standerd  maar op een houten frame. Wormstekig, dacht ik in het voorbijrijden.

Uitzicht vanaf de Maasdijk

Uitzicht vanaf de Maasdijk

Schaapjes op het droge
Heusden in oostelijke richting verlaten, rijdend door het havengebied en over de Bakkersdam. Ter hoogte van het veer naar Bern gaat de weg over in een naamloos fietspad over de Maasdijk. Deze dijk maakt ook deel uit van de LF12 Maas en Vestingroute, een 230 kilometer lange fietsroute tussen Maassluis en Nijmegen.
Grote weilanden die zich vanaf de voet van de dijk uitstrekken tot ver in de verte. Rechts voor mij zicht op een groepje boerderijen. Het leek wel een dorpje. Misschien was het Hedikhuizen wel. Even verderop zag ik mannen in het weiland met een rood zeil in de weer en een frame. Een paar minuten later klonk achter mij het geluid van een tweetaktmotor. De heren hadden een gemotoriseerde paraglider in elkaar gezet. Eén van hen was erin opgestegen en maakte een rondvlucht boven het weiland.

Schapen langs de Maasdijk

Schapen langs de Maasdijk

Verderop zag ik op en langs het fietspad schapen en lammeren. Een mooi tafereel. Toen ik me omdraaide nadat ik er foto’s van had gemaakt, keek ik recht in de ogen van een zwarte ooi en twee witte lammetjes die de dijk opgeklommen waren om te zien wat ik aan het doen was.
Bij knooppunt 45, voorbij Bokhoven, rechtsaf richting Den Bosch. De route voert hier langs de wijk Engelen met grote, futuristische, vierkante huizenblokken als kastelen, omgeven door water. Na knooppunt 47 loopt de route langs de verdiept aangelegde A59 met rechts zicht op moerasachtig gebied, waar ganzen en andere watervogels hun domein hebben. Voorbij knooppunt 56 voert de route Den Bosch weer in, om uit te komen bij het station.

De Meern, 10 april 2016
Theo van Berkel

Fotoalbum →

Routekaartje
Gedetailleerde kaart en GPS-download op route.nl

Routekaartje "Buffelen in de achtertuin van Marianne Vos" © http://www.openstreetmap.org/copyright

Routekaartje “Buffelen in de achtertuin van Marianne Vos” © http://www.openstreetmap.org/copyright

 

Advertenties

Over Theo van Berkel

Enthousiast toerfietser die tijdens zijn tochten graag foto's maakt van landschappen, boerderijen en molens en die grappige situaties beschrijft die zich onderweg voordoen.
Dit bericht werd geplaatst in Fietstochten, Fotografie en getagged met , , , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s